نیما افشارنادری: شروع کن به دویدن، می خواهم طرحت زنده باشد

به قلم بهرام بهرامی در مجله شهروند چاپ تورنتو (۱۹ آوریل ۲۰۱۸)

در همین زمان سایت پندار را راه اندازی کرده بود و در آنجا مطالب متنوعی را منتشر می‌کرد. همین یکی دو هفته پیش از سر کنجکاوی از او پرسیدم چطور شد که به نقاشی روی آورد. ظاهرن عدو سبب خیر شده بود. سایت پندار را فیلتر کرده بودند و اینطوری شد که نیما عشق تازه‌اش نقاشی را پیدا کرد.

جلد مجله شهروند شماره ۱۶۹۵
جلد مجله شهروند شماره ۱۶۹۵ چاپ کانادا

اگر بخواهم او را در یک جمله خلاصه کنم باید بنویسم از بیقرارترین آدمهایی است که شناخته ام. از دور (چون بیشتر ارتباط ما با پیامگیر یا مسنجر است، اگر ایمیل نباشد) که دارم با او گفتگو می‌کنم مطمئنم در آن واحد با چند نفر دیگر دارد چت می‌کند یا چند کار دیگر را همزمان انجام می‌دهد. با این همه من در پاسخ دادن به او در گفتگوهایمان عقب می‌افتم. هر چند سرعت تایپ کردن من کم نیست.

نقاشی‌های نیما از گونه خاصی است. خطهایش می‌رود که کارتون (یا آنچه ما کاریکاتور می‌نامیم) بشود ولی یک میانبر می‌زند و از طراحی ویژه خود نیما سر در می‌آورد. دستش تند است و همان ویژگی خصلتی بیقراری را در کارش وارد کرده است. هفته پیش داشتم گزارش کوتاهی درباره هدایت می‌نوشتم که هنگامی که با او مطرحش کردم طرح تازه‌ای از چهره هدایت را کشید و برایم فرستاد.

واژه نقاشی (مانند واژه‌های دیگر و بسیاری از هنرهای دیگر) واژه ای گل و گشاد است و از نقاشی آبستره تا نقاشی با سبک‌ها و شیوه‌های گوناگون را در خود می‌پوشاند. شاید برای نامیدن کارهای نیما ناگزیر شویم طراحی یا چیزی که در انگلیسی به آن اسکچ می‌گویند را به کار ببریم. گونه ‌ای مصور سازی.

این را هم ببینید:  پیتزا داوود: اینجا تهران است، سال ۱۳۴۰

سالها پیش نیکمردی از زرتشتیان یزد در شهر ما تورنتو می‌زیست. اسفندیار ماوندادی، که در دوران جوانی و اوج سینمای فارسی در خیلی از فیلم‌های تیپیک سینمای پیش از ۵۷ بازی کرده بود. مردی بسیار خوش سخن و جهان دیده بود. یک روز سخن ما نمی‌دانم چطور به سنگهای کانی ی گرانبها کشیده شده بود و داشتیم گفتگو می‌کردیم (البته به رسم این گونه گفت و گوها او می‌گفت و من بیشتر شنونده بودم) صحبت از عقیق و زبرجد پیش آمد. ناگهان با دقت رو کرد به من و گفت می‌دانی عقیق چطوری ساخته می‌شود؟ گفتم ساخته نمی‌شود، مگر عقیق سنگ کانی نیست، پس باید آن را استخراج کرد.

گفت آری ولی می‌دانی چگونه در طبیعت پرداخته و فراهم می‌شود؟

بیشتر ببینید:

گفتم نه.

گفت عقیق هم مانند سنگهای کانی گرانبهای دیگر مانند نوار فیلم تصویر طبیعت را در خود جذب می‌کند. آهویی که دارد از دست صیاد می‌رمد، یا چشمه‌ای که جاری می‌شود و کوهی که ناگهان با آذرخشی روشن می‌شود همه و همه در سنگهای کانی نقش آن دم و آن لحظه را ثبت می‌کنند. درست مانند نوار فیلم یا ویدیو. آن سنگی گرانبهاتر است که تصویری ناب و یگانه را ثبت کرده باشد.

سخن این پیر جهاندیده هرگز از یادم نرفت. هر بار که به تصویرهای نگارگری‌های غارهای انسانهای نخستین می‌نگرم این سخن در اندیشه ام جان می‌گیرد. باری درست می‌گویید نگارگری‌های نخستین هنرمندان غارنشین از آن روال شاعرانه ثبت «دم» توسط طبیعت آنطور که دوست جهاندیده من می‌گفت پیروی نمی‌کند، اما یک همانندی میان این دو آفرینشگری هست. به سخن دیگر در هر دوی این شیوه‌ها، ثبت رویدادهای پیرامون ما انگار برای آدمیان هزاره‌هایی که خواهند آمد پایه کار است.

این را هم ببینید:  پندار، برنده مسابقه ذره‌بین طلایی

طراحی‌هایی از این دست انگار از الگویی کهن مایه گرفته اند. نیما آن غارنشین خیالی من نیست، اما طرح‌هایش با همان اسلوب ساخته می‌شود. گرچه شاید نتوان گفت که او شکارچی لحظه‌ها است، زیرا برخی طرح‌هایش مانند دو طرحی که از اسدالله اعلم دارد از روی عکس پرداخته شده. یا طرحی که از چهره فرخ رو پارسا ساخته است، اما می‌توان به روشنی متوجه این نکته شد که طراح برای ساختن هرکدام از این طرح‌ها رفته است و سوژه‌هایش را خوب کندوکاو کرده است و سپس آنها را در ذهنش زنده کرده است و با تک تک شان گفت و گو کرده است و سرانجام به آنها گفته است خب حالا وقتی می‌شمارم یک دو سه… شروع کن به دویدن، می‌خواهم طرحت زنده باشد.

گزیده‌ای از کارهای نیما افشار نادری را ببینیم.

گزیده ای از کارهای نیما افشارنادری
گزیده ای از کارهای نیما افشارنادری
عضو خبرنامه پندار شوید
تلاش می‌کنیم آخرین خبرها را قبل از بقیه به شما برسانیم
هروقت بخواهید می‌توانید عضویتتان را لغو کنید
پیشنهادهای دیگر پندار:

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.